Mehmet Duran Şeker, Elbistan Kürtleri için bıyığın neden önemli olduğunu, devletin dervişlerin ve yaşlıların bıyığını neden kestiğini ve bunun İsmet İnönü ile olan bağını yazdı.

20. yüzyılın ilk yarısında Elbistan ve Pazarcık'ta birlikte dolaşan dervişler grubu vardı. Hêmî Tazi, Olî Qute, Îrbamî Hamze, Çopo, Zalxê, Duran Baba ve Xelî Mîralî gibi... Mehmet Duran Şeker, bugünkü yazısında babası ve ablası Xecê'nin anlatımlarıyla bu derviş grubuna dair çarpıcı bilgiler veriyor.

Yazar ve emekli öğretmen olan Mehmet Duran Şeker, çok önemli bir çalışmaya imza attı. O, Xelî Mîralî (Halil Baba)'nın oğludur. Şeker, babasının hayatını yazdı, PDF haline getirdi ve bizimle paylaştı. Xelî Mîralî, Batı Kürdistan'da ve kadim Elbistan coğrafyasında Kürt Alevi inancının önemli değerlerinden biridir. Onun yaşamını üç bölüm halinde paylaşacağız. İlk bölümde çocukluğunu anlatacak, av ve at sevgisinin nasıl sona erdiğini aktaracağız.

Rûmet Alxas ji bo malpera me li ser jiyan û wateya Atê Elif nivîsand. Alxas dibêje: "Ji bo Atê Elif bust û peyker çêkirin, stran û helbest afirandin, gotar û pirtûk nivîsandin û fîlmekî sînemayê tomar kirin. Min xwest wê aqilmend û pîroziya me nas bikim. Mino hasê Atê Elif kem nawi."

Süleyman Şahin’in "Ateş Çemberindeki Kızılbaş Kürtler" isimli kitabını okuduk ve inançla ilgili bilgileri sizin için derledik. 2024 senesinde Hakka yürüyen Süleyman Amca'yı sevgiyle anıyoruz.

Pazarcık'ın Maxsan köyündeki Hisênê Kome Ziyareti'nin özel bir öyküsü var. Bu öyküyü Liestal (İsviçre) ve Friedrichshafen'da görüştüğüm Gulika Mala Momke ve Oricê Tule'den dinledim.

Firaz Baran di 11ê Îlona 2018an de li bajarê Kölnê bi İrfan Dayıoğlu re axiviye. Dayıoğlu ji gundê Harunan (Kürecik). Di vê hevdîtinê de Dayıoğlu, li ser "Ziyareta Olî Şukran" axiviye û agahiyên baş parve kiriye. Em axaftina Dayıoğlu parve dikin:

Pazarcık'ın Cimikan köylerinde tespit edebildiğimiz inanç değerleri şunlardır: Duran Baba Türbesi, Asum yapan Kolî Îmik, Ziyareta Korte, Ziyareta Serê Naqawe, Ziyareta Celal Abbas, kurdun ağzını bağlayan Mayrikê Pîran ve korku alan Pîro Zew. İnanç değerlerini Trier'de Qirî Olî Qarawên ile görüştük.

Ûsî Lol di sedsala 20an de li Pazarcikê jiyan kiriye û ew dîwaneyekî Kurdên Xwezaperest (Alawî) bûye. Gora wî li mezraya Oriconê (Esmepûr/Pazarcik) ye. Li Esmepûrê û mezrayên gund gel ji wî bawer dike. Bi navê wî sond dixwin. Kesên ku mirazên wan hene diçin ser gora wî û jê re duayan dikin, jê niyaz dibin û loqmayên xwe belav dikin. Em bi Ûsî Mamî Tose re civiyan. Ew gundiyê Ûsî Lol e û agahiyên girîng parve kir.

Îmam Ökmen dibêje: "Ev dar bi îhtimaleke mezin tenê li herêma me şîn dibe. Min li tu deverek din nedîtiye. Hûn perçeyek piçûk ji darê dibirin û bi her tiştê ku hûn naxwazin çavê xerab bandorê lê bike ve girêdidin. Mînakî, hûn wê bi têlekê dipêçin û li dora stûyê pezekî daliqînin. Hûn wê bi traktora xwe ve girêdidin. Hûn wê bi milên pitikên nûbûyî ve girêdidin."

Min bi salan li ser ziyaretên Dêrsim, Elbistan û Pazarcikê lêkolîn kiriye. Her çend di baweriyê de xalên hevpar hebin jî, min dît ku her herêm hinek taybetmendî pêş xistiye. Bo nimûne li Dêrsimê Nisangi û li Pazarcik, Elbistan û Îslahiyeyê jî "quncik" hene. Ka em bi mînakan qala taybetmendiyên nisangi û quncikan bikin.

Firaz Baran, uzun yıllara dayanan araştırmalarına dayanarak çok önemli bir araştırma daha yayınlıyor. Bu yazıda beş konuyu anlatıyor. 1- En az BİN YAŞINDA olan Ziyaretê Qamalaxe'yi anlatıyor. 2- Gökçayır köyünü tanıtıyor. 3- Gökçayır'ın bir köyü olan Beşoylon artık tamamen Türklerden oluşuyor. Bir tek Kürt yokken, 500 hane Türk burada oturmaktadır. 4- Pazarcık'ta Sinemil ve Şixraşon Ocağı'nın Pir ve Rêber aileleri kimlerdi? Firaz Baran, bu konuda berrak ve rahat anlaşılan bir harita çıkarıyor. 5- Bu yazının temel konusu olan Gökçayır köyündeki Malê Hemade Mamade Haydke'yi anlatıyor. Bu aile, hem Sinemil Ocağı'nın Rêber ailesidir, hem de Asum Ocağı'dır. Evet, yazıyı paylaşıyoruz.