Firaz Baran, uzun yıllara dayanan araştırmalarına dayanarak çok önemli bir araştırma daha yayınlıyor. Bu yazıda beş konuyu anlatıyor. 1- En az BİN YAŞINDA olan Ziyaretê Qamalaxe'yi anlatıyor. 2- Gökçayır köyünü tanıtıyor. 3- Gökçayır'ın bir köyü olan Beşoylon artık tamamen Türklerden oluşuyor. Bir tek Kürt yokken, 500 hane Türk burada oturmaktadır. 4- Pazarcık'ta Sinemil ve Şixraşon Ocağı'nın Pir ve Rêber aileleri kimlerdi? Firaz Baran, bu konuda berrak ve rahat anlaşılan bir harita çıkarıyor. 5- Bu yazının temel konusu olan Gökçayır köyündeki Malê Hemade Mamade Haydke'yi anlatıyor. Bu aile, hem Sinemil Ocağı'nın Rêber ailesidir, hem de Asum Ocağı'dır. Evet, yazıyı paylaşıyoruz.

Li Mereşê di nav Kurdên ku Xwezayê bawer dikin de du kategoriyên ocaxên baweriyê hene: 1- Ocaxên Murşîd-Pîr-Rêberan. 2- Ocaxên Kerametan (Bo nimûne, Ocaxên Maran, Bê û Zarokan). Em ê di nav Ocaxên Maran de du mijaran binivîsînin. Mijarên me ev in: "Asûm Çi ye" û "Malbatên ku Maran Digirin û Panjehrê Dikin." Em ê metodên asûm çêkirinê jî binivîsin.

Kurdên ku xwezayê bawer dikin marên bêjehr û reş pîroz dibînin û nakujin. Li Elbistanê navê wan "Parastvanê Malê" ye. Li Kurecîgê "Bereketa Malê" ye. Li Markazê (Pazarcik) "Zarokê Dada" ye. Li Dêrsimê jî "Marê Jare" û "Dostê Xizir" e. Gelo çima?

Hasan Engizek 80 yaşlarındadır. Pazarcık'ın Bozlar köyündendir. Köyde Sîso olarak tanınır. Sîso Amca, "Olî Qute bir defasında 12 gün bizde kaldı. Kısa boylu ve sakallıydı. Bitleri başkasına gitmezdi. Kürtçe konuşurdu. Tek bir kelime Türkçe bilmezdi" dedi. Sîso Amca ile inanç üzerine uzun bir sohbet yaptık. Buraya sadece Olî Qute ile ilgili bölümü alıyoruz.

Burası bir ziyarettir. Sakarat, Şoquliyon ve Çakmak köylerinin ortasına düşer. Bu üç köy de Gerê Olî Qute ziyaretine gider. Ziyaretin enteresan bir öyküsü var. Bu öykü, inanç tarihimiz açısından farklı bir bakış açısı kazandırıyor. Paris'e gittik ve Gerê Olî Qute Ziyareti'ni 1935 doğumlu, Bayramgazi köyünden Mustafa Amcaya (Yıldırım) sorduk.

Pazarcık'ın Pulyana Jêri köyünde türbesi olan Atê Elif gözünü ne zaman kaybetti? Bu konuda, Olî Qute ve Atê Elif üzerine anlatılan öykünün aslı nedir? Atê Elif'ın torunu Aşê Gorçîne'ye sorduk.

Ferhat Ali Ünlübayır, evliya Olî Qute'nin köylüsüdür. 2018 senesinde, "40 Soruda Alevilik Nedir" isimli bir kitap yayınladı. Kitabında Olî Qute'nin türbesine gidilirken yaşananları anlattı. "Biz çocuklar için bir şölen gibiydi" diyen Ünlübayır, kadınların Çigîl köyünden Eylen'de bulunan türbeye kadar kilometrelerce yalınayak gittiklerini yazdı.

O, Pazarcık'ta en çok tanınan ermişlerden biridir. Atê Elif, onu "Xweda" olarak tanımladı. Ocaklarımızın üyelerine yaptıkları hizmetleri sorduğumuzda kendilerini değil onu anlatıyorlar. Evet, bugün Olî Qute'yi tanıtacağız. Yeğeni Duran Baba ile 2012 yılında Almanya'nın Köln kentinde görüştüm. Kendisi amcası Olî Qute'yi ve tanık olduğu anıları anlattı.

Ağbaba, Dêrsim'de çok tanınan bir ermiştir. Özellikle Hozat, Ovacık, Çemişgezek ve Perteg ilçelerinin halkı onu tanır. Mezarı Perteg'e bağlı Kurmeş köyündedir ve ziyaretçileri eksik olmaz. Ağbaba'nın annesi Pazarcık'lıydı. Ağbaba'nın öyküsünü ve Pazarcık'la olan ilişkisini yazdık.

Çanda navlêkirina zarokan di nav Kurdên Elbistan, Pazarcik û Afşînê de girîng e. Rola baweriyê diyar e. Her çend hejmarên me yên rast tune bin jî, em dikarin bibêjin ku gelek kes navên Ocax, Dîwane û Ziyaretan rakiriye. Em çîrokeke xweşik li ser vê mijarê parve dikin. Dr. Seyit Taş li Swîsreyê kar dike û kurê Xaltîka Donê ye. Me ji Xaltîka Donê çîroka navê Doktor pirs kiriye.

Li Elbistan û Pazarcikê, jinan pêşengiya baweriyê kirine. Mêr di nav civakê de wekî Murşîd, Pîr û Rêber geriyane, lê li gundan, bawerî bi destên jinan şekil girtiye û jiyan kiriye. Gelek dayikên me, wekî Atê Elif, Xacê Zînke û Êtê Pone, mînakên vê yekê ne. Yek ji van jinan Xonê Ale bû.

Li gundê Çutligê (Elbistan) li ser baweriyê gelek çîrokên balkêş hene. Yek ji wan navdar bûye û ev bûye 200 (dused) sal her tim tê gotin. Moroyê Çutligî dibêje: "Ev çîrokeke 200 salî ye. Her kes wê dizane."