Çiyayê Tûte li Markazê (Pazarcikê) ye. Wextên berê seranserê vî çiyayî tûraşik û hêcîrên kovî hebûn. Li ser vî çiyayî Ermenan jiyan dikir. Gelê me hespên xwe sê meh li ser çiya dihêlî. Îro tûraşik jî nemaye, hêcîrên kovî jî. Gelê Ermen çûye û hesp jî nemaye. Gelo çima? Çîroka Çiyayê Tûte me li Swîsreyê ji Hisênî Çarme guhdarî kir.

Nivîskar Faysal Dağlı di pirtûka xwe ya bi navê "Welatê Me" de bajaran da nasîn. Beşek jî daye Mereşê. Dağlı, di derbarê dîrok û erdnîgariya bajêr de agahdariyên pir girîng daye. Kerem bikin, bixwînin.

Ew berî ku erd wan bigire li wir bûn... Bajarên pêşîn ên dîrokê, mohrên 8 hezar salî, û jiyanên di bin avê de mayî: Hûg. Li erdnîgariya Mereşê 250 hûg hene. Hûgên lêkolînkirî çi ji me re dibêjin? Li vê mîrateya dewlemend binêrin. Ev mîrate ji Hîtîtan heya Romayê, ji qesrên Asûriyan heya Muzexaneya Berlînê dirêj dibe...

Em dibêjin: Ziyareta Qulike, Qulê Qêtiq, Mala Qulke û hwd. Gelo wateya gotinê "qul" çi ye? Kerem bikin û bixwînin.

Ji konên reş bigire heya kargeha Fordê: Çîroka Olî Mamkî Koçe û rêwîtiyek koçberiyê ya 150 salî... Apê Olî bîranînên gund parastiye û me ew bîranîn nivîsandiye.

Me cih û warên gundê Milane Soqî nivîsand. 99 heb derketin. Agahiyên balkêş derketin. Em spasiya Hemî malê Olî Bayram dikin.

Heya sala 1957an li Pazarcikê golekê mezin hebû. 20 km dirêj û 10 km fireh bû. Ev gola mezin dewletê zuha kir. Sed hezar çûkên koçber bêwar man.