Alexandros Sako û Hunera Peykerê
Peykersaz Alexandros Sako li Qibrisê jiyan dike. Gel û saziyên Qibrisê wî nasdikin. Sako, du caran bûye mêvanê Serokkomar Nikos Anastasiadis. Li Qibrisê li gelek dibistan, dêr û meydanan peykerên wî hene. Me çîroka Alexandors Sako ji bo we nivîsand.
Firaz Baran
19ê nîsana 2026an4 dk
{"type":"doc","content":[{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Nikos Anastasiadis "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"û "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Alexandros Sako"},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"... Nikos Anastasiadis di navbera salên 2013 û 2023an de Serokkomarê Komara Qibrisê bû."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Firaz Baran/Komara Qibrisê"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Sako ji Pazarcikê ye"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Alexandros Sako ji Pazarcikê ye (Gundê Pulyane Jêri). Sala 1973 ji dayîk bûye. Ew Kurd û Alawî ye. Atê Elif (Elif Ana) meta Sako ye."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Bavê Sako û bavê min wekî bira bi hev re mezin bûne. Lewma em bi hev re dibêjin \"Pismam.\""}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Alexandros hên zarok bûye dayîka xwe koça dawî kiriye. Lewma hesreta dayîka li ser dilê wî cihekî taybet girtiye. Wî dibistana seretayî xelas kir û li cem tamîrxaneya traktorê dest bi pîşeyê kir. Berê wekî çirax, paşê kalfa û herî dawî wekî hosta xebitî."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Çi Hat serê Malbatê"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Malbata Alexandors pir êş kişandiye. Meta wî Cennet Çimen, sala 1978an li Mereşê kuştin. Kujer faşîstên Tirk bûn. Em li ser lêkolînên Nivîskar Aziz Tunç hîn dibin ku faşîstan bi giştî 119 mirovên me kuştiye. Tenê sûcekî wan hebûye: Ji ber ew Kurd û Alawî bûn. Cennet Çimen pîr û çavên wê kor bûn. Lê, faşîstên Tirk bêrehmî nîşan dan û hem ew kuştin û hem jî mala wan şewitandin. Di heman êrîşan de, dikana Mehmet Soğan (kurê Atê Elif) jî şewitiye."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Li ser van êrîşan sê pismam û dotmamên Alexandors tevlî PKKê bûn û wekî gerîla koça dawî kirin: Hatice Çimen (1992, li Almanya), Bayram Çimen (1991, li çiyayên Engizekê) û Gulizar Özdengiz (1997, li Dêrsimê). Pismamê wî Hasan Çimen jî ji ber têkildarî PKKê 10 sal li zindanê girtin (ji salên 1990î heta 2000)."}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1776628557313-a7db8396-8860-4a5c-ad3b-960734dfe34b.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Dibistanên li Qibrisê carna xwendekaran dibin atolyeya Alexandros Sako. Sako hunera peykersaziyê fêrî xwendekaran dike."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Ew Derbarê Berhemên Xwe de Çi Dibêje?"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Ez û Alexandros li heman deverê mezin bûn. Piştî salên dûr û dirêj, ez niha li ser Facebookê li peykerên wî dinêrim! Ne mimkûn e ku meriv matmayî nemîne. Ramanên balkêş ji keviran derdikevin. Ez heyrana hunera bûme û ez pê serbilind im. Alexandros li ser têkiliya xwe û kevir dibêje:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Kevir şekil da min. Min şekil nedaye kevir. Ez gelek guherîme. Ez ji perspektîfek pir cûda li mirovan dinêrim. Hunera peykersaziyê ez ji hêla çandî û hunerî ve pêş xistim. Hezkirina min ji bo mirov û heywanan zêde bûye. Mînakî, mişkek tê atolyeya min û ez qet mudaxele nakim. Mafê wê yê jiyanê jî heye. Carinan ez ramanên xwe bi keviran vedibêjim û mirov matmayî dimînin.\""}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1776629020730-988fca32-0456-4cd3-b115-5b20d33f1db2.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Terasa mala Alexandros..."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Carna ew jî matmayî dimîne. Alexandros dibêje: "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Carinan ez li baxçe rûdinim. Ez li dora xwe dinêrim û li her derê peykeran dibînim. Ez difikirim, 'Gelo kesekî ev çêkirine û dû re ji baxçeyê min daniye.' Ez bi xwe jî matmayî dimînim. Dibêjim: Min çawa ewqas peyker çêkirine...\""}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Min pirsek şexsî jî ji Alexandros pirsî... \"Ma tu qet dibêjî, 'Xwezî diya min ev hunera min bidîta?'\" Wî got:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Bavê min me têra xwe dît. Em heta temenekî diyarkirî bi hev re bûn. Lê em têrî dayîka xwe nebûn. Wextê ku diya min koça dawî kir em pir biçûk bûn. Bê guman, xwezî diya min min bi vî rengî bidîta. Dayik pîroz in.\""}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1776629252873-1328400b-db32-4025-837f-a53b7f73b343.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"Alexandros peykerê bavê xwe (Salman Şako) jî çêkiriye. Peyker niha li ser gora bavê wî ye."}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"\"Min Xilas Bike\""}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Alexandros li ser keviran gotinek balkêş parve dike. Dibêje:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Carinan ez perçeyek kevir dibînim, te bêje bi min re diaxive. Dibêje, 'Ji kerema xwe, min xilas bike!' Mîna ku bi hezaran kes li wir asê mane. Ez yekî derdixim û xilas dikim. "},{"type":"text","marks":[{"type":"bold"},{"type":"italic"}],"text":"Xala balkêş a hunermend ew e ku zindiyê di wî kevirî de dibîne, derdixe û azad dike.\""}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"Alexandros rave dike ka ew çawa fêrî peykersaziyê bûye û çawa dest bi vê hunerê kiriye:"}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"\"Min di sala 2011an de dest pê peykersaziyê kir. Li Qibrisê krîza aborî ldest pê kiribû û ez bêkar mam. Min li tu derê kar nedît. Mala me duqatî bû, lê em neçar man û derketin û em çûn xaniyekî kevn. Min dest bi paqijkirina baxçeyê malê kir. Min kevirek dît. Min bi kêrê lê da û kevirek bi nerm bû. Min ji Gûlê (hevjîna xwe) re got, 'Ez ê ji vî kevirî peykerekî çêbikim.' Ew kenîya û got, 'Peykersazî? Tu kî yî peykersazî kî yî?' Min bi wî kevirî masiyek çêkir û wek diyariyek da hevalekî Qibrisî. Ew bûye 5 sal di baxçeyê wî de mîna berhemeke dîrokî radiweste. 20 cm dirêj û 15 cm fireh bû. Piştî wê, min dest pê kir. Kar tunebû. Ez jî bi keviran re xebitîm. Di sala 2012an de me pêşangehek li dar xist. Piştre bi pratîkê min xwe pêş xist. Ez di karê xwe de teknolojiyê bikar nayînim. Ez pir amûrên birrînê bikar nayînim. Ez bi tevşo kar dikim.”"}]},{"type":"image","attrs":{"src":"https://pub-5dbeb11e76d1432da257f0a38a434685.r2.dev/uploads/1776630061650-904147d9-d352-46df-95e7-54da9760311a.webp","alt":null,"title":null,"width":null,"height":null}},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","marks":[{"type":"bold"}],"text":"Peykera Windahiyan... "},{"type":"text","text":"Alexander Sako dibêje: "},{"type":"text","marks":[{"type":"italic"}],"text":"\"Tirkan di sala 1974an de êrîşî Qibrisê kirin. Wan 1619 Qibrisî winda kirin. Mînakî, gundê Aşşa heye. Tenê ji wî gundî 84 kes winda ne. Min ev dar ji bo kesên ku winda bûne çêkiriye. Bilindahiya wê 2.85 metre ye. Min hewl da ku qîrîna mirovan di hunera xwe de nîşan bidim. Bila ew ji bo mirovan bibe mînak, da ku şer çênebin. Wekî Kurdek bi xwe, min ev êş kişandine, lewma ez êşa kesê li pêşiya xwe fam dikim. Me ew jiyan kiriye û em hîn jî dijîn.\""}]},{"type":"paragraph","content":[{"type":"text","text":"* Ev gotar di 25ê Tebaxa 2016an de hatiye nivîsandin, lê cara yekem e li ser rûpeleke fermî tê weşandin. Sako di hunera peykersaziyê de gelek xebatên girîng kiriye. Ji ber vê yekê, wekî "},{"type":"text","marks":[{"type":"link","attrs":{"href":"http://www.maraskurtleri.com","target":"_blank","rel":"noopener noreferrer nofollow","class":null,"title":null}}],"text":"www.maraskurtleri.com"},{"type":"text","text":", em ê her hefte yek ji peykerên wî, digel çîroka wê, bidin nasîn."}]}]}

