Mehmet Duran Şeker, Elbistan Kürtleri için bıyığın neden önemli olduğunu, devletin dervişlerin ve yaşlıların bıyığını neden kestiğini ve bunun İsmet İnönü ile olan bağını yazdı.

20. yüzyılın ilk yarısında Elbistan ve Pazarcık'ta birlikte dolaşan dervişler grubu vardı. Hêmî Tazi, Olî Qute, Îrbamî Hamze, Çopo, Zalxê, Duran Baba ve Xelî Mîralî gibi... Mehmet Duran Şeker, bugünkü yazısında babası ve ablası Xecê'nin anlatımlarıyla bu derviş grubuna dair çarpıcı bilgiler veriyor.

Yazar ve emekli öğretmen olan Mehmet Duran Şeker, çok önemli bir çalışmaya imza attı. O, Xelî Mîralî (Halil Baba)'nın oğludur. Şeker, babasının hayatını yazdı, PDF haline getirdi ve bizimle paylaştı. Xelî Mîralî, Batı Kürdistan'da ve kadim Elbistan coğrafyasında Kürt Alevi inancının önemli değerlerinden biridir. Onun yaşamını üç bölüm halinde paylaşacağız. İlk bölümde çocukluğunu anlatacak, av ve at sevgisinin nasıl sona erdiğini aktaracağız.

Rûmet Alxas sayfamız için Atê Elif (ATÊ ELIF)'ın yaşamını ve Kürt toplumu için ne ifade ettiğini Kürtçe olarak yazdı. Yazının orjinalini Kürtçe bölümünden okuyabilirsiniz. Şöyle diyor: "Atê Elif için büst ve heykeller yapıldı, şiirler ve şarkılar yaratıldı, makaleler ve kitaplar yazıldı ve bir sinema filmi çekildi. Bu bilge ve kutsal kadını tanımak ve anlamak istedim. Atê Elif'ın sesi eksilmesin."

Süleyman Şahin’in "Ateş Çemberindeki Kızılbaş Kürtler" isimli kitabını okuduk ve inançla ilgili bilgileri sizin için derledik. 2024 senesinde Hakka yürüyen Süleyman Amca'yı sevgiyle anıyoruz.

Pazarcık'ın Maxsan köyündeki Hisênê Kome Ziyareti'nin özel bir öyküsü var. Bu öyküyü Liestal (İsviçre) ve Friedrichshafen'da görüştüğüm Gulika Mala Momke ve Oricê Tule'den dinledim.

Firaz Baran, 11 Eylül 2018 günü Almanya'nın Köln kentinde İrfan Dayıoğlu ile görüşüyor. Kürecik'in Harunan köyünden olan Dayıoğlu, bu görüşmede köydeki "Olî Şukran Ziyareti"ni anlatıyor. 78 Kuşağı'ndan olan ve 90'lı yıllarda Kürdistan Aleviler Birliği'ne yıllarca hizmet veren Dayıoğlu, ziyaret hakkında şu bilgileri paylaşıyor:

Pazarcık'ın Cimikan köylerinde tespit edebildiğimiz inanç değerleri şunlardır: Duran Baba Türbesi, Asum yapan Kolî Îmik, Ziyareta Korte, Ziyareta Serê Naqawe, Ziyareta Celal Abbas, kurdun ağzını bağlayan Mayrikê Pîran ve korku alan Pîro Zew. İnanç değerlerini Trier'de Qirî Olî Qarawên ile görüştük.

Ûsî Lol 20. yüzyılda Pazarcık'ta yaşamış bir yol divanesidir. Türbesi Esmepûr köyüne bağlı Oricon mezrasındadır. Esmepûr köyü ve mezralarında yaşayan halk Ûsî Lol'a inanır, onun adına yemin içer. Dileği olanlar türbesine giderek ona niyaz olur, adağını yapar ve lokmasını dağıtır. Ûsî Mamî Tose ile Ûsî Lol'u konuştuk.

İmam Ökmen anlatıyor: "Bu ağaç büyük bir ihtimalle bizim coğrafyamıza özgü bir ağaçtır. Başka bir yerde görmemişim. Ağaçtan küçük bir parça kesiyorsun ve neye nazar değmesini istemiyorsan ona bağlıyorsun. Örneğin ipe sarıp koyunun boynuna asıyorsun. Aldığın traktöre takıyorsun. Yeni bebeklerin omzuna bağlıyorsun."

Dêrsim, Elbistan ve Pazarcık ziyaretleri üzerine yıllarca araştırmalarım oldu. İnançta ortak yönler olsa da her yörenin kendine has özellikler taşıdığını da gördüm. Dêrsim'de karşılaştığım özgün bir durum nısangılar oldu. Nısangılar anlam itibariyle Pazarcık, Elbistan ve İslahiye'de Quncik'lara dönüşüyor. Nasıl mı? Bunu örneklerle açıklıyoruz.

Firaz Baran, uzun yıllara dayanan araştırmalarına dayanarak çok önemli bir araştırma daha yayınlıyor. Bu yazıda beş konuyu anlatıyor. 1- En az BİN YAŞINDA olan Ziyaretê Qamalaxe'yi anlatıyor. 2- Gökçayır köyünü tanıtıyor. 3- Gökçayır'ın bir köyü olan Beşoylon artık tamamen Türklerden oluşuyor. Bir tek Kürt yokken, 500 hane Türk burada oturmaktadır. 4- Pazarcık'ta Sinemil ve Şixraşon Ocağı'nın Pir ve Rêber aileleri kimlerdi? Firaz Baran, bu konuda berrak ve rahat anlaşılan bir harita çıkarıyor. 5- Bu yazının temel konusu olan Gökçayır köyündeki Malê Hemade Mamade Haydke'yi anlatıyor. Bu aile, hem Sinemil Ocağı'nın Rêber ailesidir, hem de Asum Ocağı'dır. Evet, yazıyı paylaşıyoruz.