Ferhat Ali Ünlübayır, evliya Olî Qute'nin köylüsüdür. 2018 senesinde, "40 Soruda Alevilik Nedir" isimli bir kitap yayınladı. Kitabında Olî Qute'nin türbesine gidilirken yaşananları anlattı. "Biz çocuklar için bir şölen gibiydi" diyen Ünlübayır, kadınların Çigîl köyünden Eylen'de bulunan türbeye kadar kilometrelerce yalınayak gittiklerini yazdı.

O, Pazarcık'ta en çok tanınan ermişlerden biridir. Atê Elif, onu "Xweda" olarak tanımladı. Ocaklarımızın üyelerine yaptıkları hizmetleri sorduğumuzda kendilerini değil onu anlatıyorlar. Evet, bugün Olî Qute'yi tanıtacağız. Yeğeni Duran Baba ile 2012 yılında Almanya'nın Köln kentinde görüştüm. Kendisi amcası Olî Qute'yi ve tanık olduğu anıları anlattı.

Ağbaba, Dêrsim'de çok tanınan bir ermiştir. Özellikle Hozat, Ovacık, Çemişgezek ve Perteg ilçelerinin halkı onu tanır. Mezarı Perteg'e bağlı Kurmeş köyündedir ve ziyaretçileri eksik olmaz. Ağbaba'nın annesi Pazarcık'lıydı. Ağbaba'nın öyküsünü ve Pazarcık'la olan ilişkisini yazdık.

Elbistan, Pazarcık ve Afşin Kürtleri içinde isim alma kültürü önemlidir. Bu konuda inancın belirleyici bir yeri vardır. Elimizde net bir rakam olmasa da şöyle diyebiliriz: İnsanların çoğu Ocakların, Ziyaretlerin, Yol Divanelerinin veya Evliyaların isimlerini taşıyor. Bu konudaki güzel bir öyküyü paylaşıyoruz. İsviçre'de İç Hastalıkları Uzmanı olarak hizmet veren Dr. Seyit Taş'ın ismini nasıl ve kimden aldığını annesi Donê Teyzeye sorduk.

Elbistan ve Pazarcık'ta kadınlar inancın liderliğini yapmışlardır. Erkekler Mürşid, Pir ve Rehber olarak taliplerin arasında dolaşmıştır ama köylerde inanç kadınların eliyle şekillenmiş ve yaşamıştır. Atê Elif, Xacê Zînke, Êtê Pone gibi çok sayıda kadın anamız buna örnektir. İşte bu kadınlardan biri de Xonê Ale'dir. O, Elbistan'ın Çutlig köyündendir ve Kürdistan kahramanlarından Bedriye Taş'ın nenesidir. Xonê Ale korku alır ve asûm yapardı. Ayrıca insanın ağzına girerek bademciklerinde yuva yapan kurmacık böceklerini düşürürdü. Yani köyün şifacılarından biriydi. Onu daha yakından tanımak için İsviçre'ye gittim. Orada kızı Donê Molê Hoysî Mamî Ûse yaşıyor. Donê Teyze ile oğlu Musa Taş'ın Mettmann'daki evinde görüştük.

Elbistan'ın Çutlig köyünde inançla ilgili çok sayıda öykü anlatılır. En ünlü öykülerden biri geyiklerin ziyaret ettiği bir ailedir. Bu köyden olan Moro, "200 senelik bir olaydır. Bunu herkes anlatır, herkes de bilir" diyor.

Elbistan'ın Çutlig köyünden olan Baskê Afkê Bage'nin otantik yönünü görünce hemen onu soru yağmuruna tutuyorum. Sorduğum sorulardan biri de yaşlıların yaptığı dualara ilişkin oldu.

Baskê Köron at nalı ile korku alan bilge bir kadındı. Ulu dağlarla çevrili kadim Elbistan coğrafyasında yaşadı. Onu, otantik Kürtçesiyle herkesi kendine hayran bırakan Baskê Afkê Bage'ye sorduk.

Elbistan'ın Çutlig köyünün Omokan kabilesinin Piri 20. yüzyılın ilk yarısında Mamad Olî Dada'ydı. Hakka gideceği güne biliyor. O zaman 6-7 yaşlarında olan Hacî Almixên öyküsünü anlattı.

Elbistan'ın Çutlig köyünde olan ziyaret bir ardıç ağacıdır, Kortê Dirêj dağının üzerinde ve yüksek bir çukurdadır. Ziyareti, Stuttgart'ta görüştüğümüz Hacî Almixên anlattı.

Olîgol Ziyareti. "Ola te çi ye" (Senin dinin nedir)? "Ya Tîja Olî" (Ey Olî'nin Işığı). Elbistan, Afşin û Pazarcik Kürtleri arasında Olî isimli insanların sayısı çoktur. Acaba "Olî"nin anlamı nedir ve bu kelime nereden gelmiş olabilir?

Elbistan'ın Mîroylon köyünde Olî Bûdala'nın türbesi var. Hüseyin Mîrali Olî Bûdala'nın torununun torunu. Türbe hakkında şu bilgileri veriyor: