Elbistan'ın Çutlig köyünden olan Baskê Afkê Bage'nin otantik yönünü görünce hemen onu soru yağmuruna tutuyorum. Sorduğum sorulardan biri de yaşlıların yaptığı dualara ilişkin oldu.

Baskê Köron at nalı ile korku alan bilge bir kadındı. Ulu dağlarla çevrili kadim Elbistan coğrafyasında yaşadı. Onu, otantik Kürtçesiyle herkesi kendine hayran bırakan Baskê Afkê Bage'ye sorduk.

Elbistan'ın Çutlig köyünün Omokan kabilesinin Piri 20. yüzyılın ilk yarısında Mamad Olî Dada'ydı. Hakka gideceği güne biliyor. O zaman 6-7 yaşlarında olan Hacî Almixên öyküsünü anlattı.

Elbistan'ın Çutlig köyünde olan ziyaret bir ardıç ağacıdır, Kortê Dirêj dağının üzerinde ve yüksek bir çukurdadır. Ziyareti, Stuttgart'ta görüştüğümüz Hacî Almixên anlattı.

Olîgol Ziyareti. "Ola te çi ye" (Senin dinin nedir)? "Ya Tîja Olî" (Ey Olî'nin Işığı). Elbistan, Afşin û Pazarcik Kürtleri arasında Olî isimli insanların sayısı çoktur. Acaba "Olî"nin anlamı nedir ve bu kelime nereden gelmiş olabilir?

Elbistan'ın Mîroylon köyünde Olî Bûdala'nın türbesi var. Hüseyin Mîrali Olî Bûdala'nın torununun torunu. Türbe hakkında şu bilgileri veriyor:

Mustafa Ülger, Elbistan ve Pazarcık toplumunun en renkli simalarından biridir... İnternet üzerinden yaptığı yayınlarla büyük bir beğeni topladı ve çok sayıda toplumsal çalışmaya belirleyici katkılar yaptı. Annesinin ilginç bir öyküsü var. Ülger şöyle anlatıyor:

Elbistan'ın Marikon köyünde hemen her ailede Olîgol isimli bir kişi var. Bunlar "Olîgol Ziyareti"nin adını taşıyor. Hagen'de görüştüğümüz Hüseyin Bakır Marikon köyündendir. Bakır, bunun nedenini açıkladı ve Olîgol'ların nasıl karışmadığını anlattı.

Olîgol Ziyareti'ne çocuğu olmayanlar gider. Orada Kaviştê Lêwik û Kaçik var. Yine 40 yerinden su çıkan bir göze vardır. Ziyarette "Şava-dar" isimli bir su da var ki, gece çıkar, gündüz kesilir.

Biz Arif Sağ'ı, Helene Fischer'i, Pablo Neruda'yı tanıyoruz ama Mayrê Kakaç'ı tanımıyoruz. Tabi, ne de olsa O Kaşanlı isimli bir köyde yaşadı. Kim ne yapacak onun şifacı yönünü, mükemmel derecede yüksek olan Kürtçe masal anlatmasını... Çok yönlü bir kadın anamızın portresini sunuyoruz. 1983'te, 90 yaşında Hakka giden Mayrê Kakaç, hayatı boyunca sayısız insana merhem oldu. Yazılmamış kayıp bir öykü Mayrê Kakaç'ı torunu Gülseren Berk'e sorduk.

Kaşanlı köyünde oturan Momik Dada da Uryan Xizir Ocağı Pirlerindendi. Almanya'nın Hamburg kentinde Momik Dada'nın torunu Mithat Hoca ile görüştüm. 70 yaşında olan Mithat Hoca, "Momik Dada'yı görmedim. Ben doğmadan Hakka yürümüş. Annem o zaman çocukmuş" diyor.

Afşin/Kaşanlı'da Uryan Xizir Ocağı üyesi bir Pir ailesi vardır. Adı, Ocaxî Zor Dada'dır. Günümüzde Ocak ailedeki Pirlik görevini Mustafa Mısır yapmaktadır. Mustafa Mısır'ın anlattığına göre, bu ocağa Sultan Xidir Ocağı da deniyor. Pir, "Ocağımızın kurucusu Baba Tahirê Uryan'dır. Bir türbesi Hamedan'da, bir türbesi de Pertek'in Ziwê (Doğrutay) köyündedir" diyor.